Większość zgłaszanych dziś incydentów w sieci to oszustwa. Według raportu rocznego CERT Polska za 2025 r. aż 97% z 260 783 obsłużonych incydentów stanowiły oszustwa komputerowe, w tym phishing i wyłudzenia. Na Listę Ostrzeżeń CERT trafiło w tym czasie około 250 tys. domen.
Posiadacze kryptowalut są celem kilku powtarzalnych schematów. Część z nich nie wymaga podania hasła ani frazy seed. Wystarczy jedno kliknięcie i podpisanie transakcji w portfelu. Poniżej opisujemy, jak działają te metody i jakie nawyki zmniejszają ryzyko.
Spis treści
Phishing: fałszywe strony, SMS-y i wiadomości
Phishing polega na podszywaniu się pod znaną firmę lub instytucję, żeby skłonić cię do podania danych logowania albo do instalacji oprogramowania. Gazeta Policyjna opisywała SMS-y rzekomo wysyłane przez giełdę, informujące o konieczności „weryfikacji konta”. Link prowadzi do strony łudząco podobnej do prawdziwej.
KNF opisuje też podszywanie się pod pracowników giełd. Oszust prosi o instalację programu do zdalnego pulpitu, np. AnyDesk, a potem podmienia adresy portfeli, na które ofiara wysyła środki.
Jak się chronić:
- wchodź na stronę giełdy lub portfela z zapisanej zakładki, nie z linku w wiadomości,
- nie instaluj programów do zdalnego dostępu na prośbę osoby, która do ciebie zadzwoniła lub napisała,
- podejrzane SMS-y przesyłaj bezpłatnie na numer 8080; według CERT Polska w 2025 r. przesłano w ten sposób ponad 350 tys. wiadomości, a ponad 80 tys. uznano za szkodliwe.
Fraza seed i klucz prywatny
Fraza seed (zwykle 12 lub 24 słowa) daje pełny dostęp do portfela. Kto ją zna, może przenieść wszystkie środki z dowolnego urządzenia. Wspólna ulotka europejskich urzędów nadzoru (EBA, ESMA, EIOPA) wymienia wśród typowych oszustw podszywanie się z prośbą o frazę seed lub klucz prywatny. Money.pl w maju 2026 r. opisywał kradzież frazy seed jako jeden ze sposobów przejmowania portfeli.
Żadna giełda, producent portfela ani „support” nie potrzebuje twojej frazy seed. Nie wpisuj jej na stronach internetowych, w formularzach ani w czatach. Nie przechowuj jej w zdjęciach, notatkach w chmurze ani w wiadomościach e-mail. Więcej o zabezpieczaniu portfela znajdziesz w poradniku o bezpieczeństwie portfela i ochronie przed phishingiem.
Fałszywe airdropy i „rozdawnictwa”
Airdrop to darmowa dystrybucja tokenów przez projekt. Oszuści wykorzystują tę nazwę na dwa sposoby.
Pierwszy to fałszywe „rozdawnictwa”, opisane w ulotce ESAs. Konto podszywające się pod znaną osobę lub firmę obiecuje podwojenie kryptowalut wysłanych na wskazany adres. Wysłane środki nie wracają.
Drugi to strona „odbioru airdropu”. Żeby „odebrać” tokeny, musisz podłączyć portfel i zatwierdzić transakcję. W rzeczywistości zatwierdzasz uprawnienie, które pozwala oszustowi wyprowadzić twoje tokeny. W portfelu mogą się też pojawić nieznane tokeny, których nazwa kieruje na taką stronę.
Drainery i złośliwe zgody (approvals)
W sieciach obsługujących smart kontrakty (np. Ethereum) możesz nadać kontraktowi zgodę na dysponowanie określonym tokenem w twoim imieniu. To normalny mechanizm, z którego korzystają zdecentralizowane giełdy. Zgoda może jednak mieć nieograniczoną kwotę i obowiązuje, dopóki jej nie cofniesz.
Drainer to złośliwy kontrakt lub zestaw skryptów na stronie oszustów. Po podpisaniu zgody lub specjalnej wiadomości wyprowadza tokeny z portfela, często bez dalszego udziału ofiary. Money.pl wymieniał złośliwe zgody jako jeden z głównych sposobów przejmowania portfeli.
Jak się chronić:
- czytaj, co zatwierdzasz; jeśli portfel pokazuje zgodę na nieograniczoną kwotę lub wiadomość, której nie rozumiesz, przerwij,
- nie podłączaj głównego portfela do nieznanych stron; do testowania nowych projektów możesz używać osobnego portfela z niewielką kwotą,
- okresowo przeglądaj nadane zgody i cofaj niepotrzebne. Służą do tego funkcje w niektórych portfelach i narzędzia w eksploratorach bloków. Cofnięcie zgody jest transakcją, więc wymaga opłaty sieciowej.
Ulotka ESAs zaleca cofnięcie uprawnień smart kontraktów jako jeden z pierwszych kroków po wykryciu oszustwa.
Address poisoning
Address poisoning (zatrucie historii adresów) wykorzystuje nawyk kopiowania adresu z historii transakcji. Oszust generuje adres, którego początek i koniec są takie same jak adresu, z którym często się kontaktujesz. Potem wysyła na twój portfel drobną kwotę lub token o zerowej wartości. Fałszywy adres pojawia się w historii. Jeśli następnym razem skopiujesz go stamtąd, środki trafią do oszusta.
Jak się chronić:
- nie kopiuj adresów z historii transakcji; korzystaj z książki adresowej portfela lub zweryfikowanego źródła,
- porównuj cały adres, nie tylko pierwsze i ostatnie znaki,
- przy większej kwocie wyślij najpierw małą transakcję testową.
Poprawność zapisu adresu bitcoin możesz sprawdzić w naszym walidatorze adresu BTC. Walidator wykryje literówkę lub błędny format. Nie powie jednak, czy adres należy do osoby, której chcesz zapłacić. Adres podstawiony przez oszusta jest technicznie poprawny.
Fałszywe rekrutacje
Money.pl opisywał fałszywe oferty pracy przesyłane przez LinkedIn. „Rekruter” prosi kandydata o instalację programu, np. do rozmowy wideo lub zadania testowego. Takie oprogramowanie może służyć do kradzieży danych, w tym plików portfeli i haseł.
Nie instaluj programów przesłanych przez nieznane osoby, nawet jeśli oferta wygląda wiarygodnie. Sprawdź firmę i rekrutera innym kanałem. Nie uruchamiaj zadań rekrutacyjnych na komputerze, na którym trzymasz portfel.
Gdy do czegoś doszło
Transakcja w blockchainie jest nieodwracalna. ESAs zalecają wtedy wstrzymanie transakcji, zmianę haseł, cofnięcie uprawnień smart kontraktów i przeniesienie pozostałych środków do nowego portfela. Portfel, którego fraza seed wyciekła, nie nadaje się do dalszego użytku. Sprawę zgłoś do CERT Polska (incydent.cert.pl), policji i dostawcy usług. Szczegóły opisujemy w tekście co zrobić po oszustwie kryptowalutowym.
Źródła
- cert.pl – CERT Polska, raport roczny 2025 (opublikowany 8.04.2026)
- cert.pl – Lista Ostrzeżeń CERT Polska
- EBA, ESMA, EIOPA – wspólna ulotka o oszustwach kryptowalutowych, wersja polska, 2026
- money.pl – artykuł o przejmowaniu portfeli kryptowalut, 14.05.2026
- cebrf.knf.gov.pl – KNF, opis schematów oszustw inwestycyjnych
- Gazeta Policyjna – artykuł CBZC o oszustwach kryptowalutowych, 04/2025
Kamil prowadzi serwis Krypto Inwestycje od 2014 roku. Pisze o technologii blockchain, bezpieczeństwie portfeli, regulacjach rynku kryptoaktywów (MiCA) oraz o oszustwach, w których wykorzystywane są kryptowaluty. W tekstach opiera się na komunikatach organów nadzoru, rejestrach i oficjalnej dokumentacji projektów. Nie udziela porad inwestycyjnych.