Oszustwo „na pracownika banku” i wpłata do bitomatu

Oszustwo „na pracownika banku” zaczyna się od telefonu. Rozmówca przedstawia się jako pracownik banku i informuje, że oszczędności są zagrożone. Następnie nakłania do wypłaty gotówki i przekazania jej kurierowi albo do wpłaty pieniędzy do bitomatu, rzekomo w celu ich ochrony. Odmianą tego schematu jest podszywanie się pod policjanta, który ma „zabezpieczyć” pieniądze w ramach prowadzonej sprawy.

We wrześniu 2026 r. policja w Poznaniu opisała dwa takie przypadki. Straty wyniosły 80 tys. zł i 100 tys. zł. Ten tekst opisuje przebieg oszustwa, sygnały ostrzegawcze i kroki, które opisują instytucje publiczne po utracie pieniędzy.

Jak przebiega oszustwo

Schemat opisany w komunikacie policji z 9 września 2026 r. składa się z kilku etapów.

• Telefon od osoby podającej się za pracownika banku. Rozmówca mówi o zagrożeniu oszczędności, np. o próbie włamania na konto.
• Polecenie wypłaty gotówki z rachunku. Ofiara dostaje instrukcję, żeby nikomu o tym nie mówić.
• Przekazanie pieniędzy. Gotówkę odbiera wysłana przez sprawców osoba, tzw. odbierak, albo ofiara wpłaca ją do bitomatu.
• Wpłata według kodów QR. Sprawcy przesyłają kody QR, które zawierają adres portfela kryptowalut. Pieniądze trafiają w ten sposób bezpośrednio do przestępców.

Bitomat wymienia gotówkę na kryptowalutę i wysyła ją na adres wskazany przy transakcji. Jeśli ten adres pochodzi od sprawcy, kryptowaluta trafia do jego portfela. Transakcja w blockchainie jest nieodwracalna. Operator bitomatu nie ma możliwości jej cofnięcia. Więcej o samych urządzeniach, operatorach i opłatach znajdziesz w przeglądzie bitomatów w Polsce.

Przykład z Poznania, wrzesień 2026

Według komunikatu policji z 9 września 2026 r. dwie osoby straciły łącznie 180 tys. zł. Sprawcy podawali się za pracowników banku i przekonywali, że oszczędności są zagrożone. Pieniądze zostały wypłacone i przekazane odbierakowi albo wpłacone do bitomatu według kodów QR otrzymanych od sprawców.

Policja zatrzymała jedną osobę. Od zatrzymanego odzyskano 35 tys. zł. Pozostała część strat nie została odzyskana w momencie publikacji komunikatu.

Policja przypomniała w komunikacie, że pracownik banku nie zadzwoni do klienta, aby nakazać mu wypłatę pieniędzy.

Sygnały ostrzegawcze

Oszustwo opiera się na presji czasu i zaufaniu do instytucji. Poniższe sygnały pojawiają się w opisach policji i nadzoru.

• Rozmówca twierdzi, że twoje pieniądze są zagrożone, i wymaga natychmiastowego działania.
• Pada polecenie wypłaty gotówki lub przelania środków na „bezpieczne konto”.
• Rozmówca prosi o wpłatę do bitomatu. Bank nie przechowuje oszczędności klientów w kryptowalutach.
• Otrzymujesz kody QR lub adresy portfeli do wpłaty.
• Masz nie mówić nikomu o rozmowie, także rodzinie ani pracownikom oddziału.
• Rozmowa trwa długo, a rozmówca prosi, żebyś się nie rozłączał.
• Pojawia się osoba, która ma odebrać gotówkę.

Numer wyświetlany na ekranie telefonu może być podszyty. Zgodność numeru z numerem infolinii banku nie potwierdza tożsamości rozmówcy. Jednym ze sposobów weryfikacji jest zakończenie rozmowy i samodzielne połączenie się z bankiem pod numerem z karty płatniczej lub strony banku.

Co zrobić po wpłacie

Instytucje publiczne opisują kolejne kroki w podobnej kolejności. Rzecznik Finansowy w materiale z 27 października 2025 r. wskazuje najpierw kontakt z bankiem, potem zgłoszenie do CERT Polska, zawiadomienie policji i reklamację w banku. Szerszy opis znajdziesz w poradniku co zrobić po oszustwie kryptowalutowym.

• Bank. Natychmiastowy kontakt z bankiem i blokada rachunku lub karty. CBZC wskazuje też możliwość zastrzeżenia numeru PESEL w aplikacji mObywatel lub w banku.
• CERT Polska. Zgłoszenie incydentu przez stronę incydent.cert.pl. Podejrzane SMS-y można bezpłatnie przesłać na numer 8080. Zgłoszenie jest możliwe także w aplikacji mObywatel.
• Policja. Zawiadomienie o przestępstwie składa się w dowolnej jednostce policji lub w prokuraturze, ustnie do protokołu albo pisemnie. Zgłoszenie jest bezpłatne. Potwierdzenie zawiadomienia dołącza się do reklamacji w banku.
• Reklamacja w banku. Przy transakcji nieautoryzowanej bank zwraca środki do końca następnego dnia roboczego, chyba że ma uzasadnione podejrzenie oszustwa ze strony klienta. Po odmowie można złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego o postępowanie interwencyjne lub polubowne.

Wypłata gotówki z bankomatu, wpłata w bitomacie czy przelew na „bezpieczne konto” to operacje zlecone przez samego klienta. Takie transakcje mogą nie zostać uznane za nieautoryzowane.

Jakie dowody zebrać

CBZC wymienia materiały, które pomagają w postępowaniu:

• numery telefonów, z których dzwonili sprawcy, i daty połączeń,
• niezmienione rozmowy, e-maile i SMS-y,
• otrzymane kody QR i adresy portfeli kryptowalut,
• potwierdzenia wypłat i przelewów, numery kont,
• daty, godziny i miejsca wpłat w bitomatach oraz wydruki lub potwierdzenia z urządzenia.

Adres portfela można sprawdzić pod kątem poprawności formatu w walidatorze adresu Bitcoin. Narzędzie nie ustala właściciela adresu. Pozwala jedynie zapisać i zweryfikować dane, które trafią do zawiadomienia.

Skala zjawiska

CERT Polska w raporcie rocznym za 2025 r., opublikowanym 8 kwietnia 2026 r., podał 260 783 incydenty. To wzrost o 152% rok do roku. 97% incydentów stanowiły oszustwa komputerowe, w tym wyłudzenia. W 2025 r. do systemu SMS 8080 przesłano ponad 350 tys. wiadomości, z czego ponad 80 tys. uznano za szkodliwe.

Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości podało, że w 2025 r. zarzuty usłyszały 1 374 osoby, zatrzymano 1 177 osób, zabezpieczono mienie o wartości ponad 80 mln zł, a odzyskano prawie 25 mln zł. Ogólnych statystyk szans na odzyskanie pieniędzy w sprawach z bitomatami nie ma. Przykład z Poznania pokazuje odzyskanie 35 tys. z 180 tys. zł.

Inne schematy opisuje przewodnik po oszustwach kryptowalutowych.

Źródła

• policja.pl – komunikat o oszustwach „na pracownika banku” w Poznaniu, 9.09.2026
• rf.gov.pl – Rzecznik Finansowy, co zrobić po oszustwie i reklamacja w banku, 27.10.2025
• cbzc.policja.gov.pl – CBZC, podsumowanie działań za 2025 r. i zalecenia dotyczące dowodów
• cert.pl – CERT Polska, raport roczny 2025, 8.04.2026
• gov.pl/web/gov/zglos-przestepstwo – zgłoszenie przestępstwa
• incydent.cert.pl – formularz zgłoszenia incydentu

Kamil Krox

Kamil prowadzi serwis Krypto Inwestycje od 2014 roku. Pisze o technologii blockchain, bezpieczeństwie portfeli, regulacjach rynku kryptoaktywów (MiCA) oraz o oszustwach, w których wykorzystywane są kryptowaluty. W tekstach opiera się na komunikatach organów nadzoru, rejestrach i oficjalnej dokumentacji projektów. Nie udziela porad inwestycyjnych.