Po oszustwie liczy się czas. Im szybciej skontaktujesz się z bankiem i zgłosisz sprawę, tym większa szansa na zablokowanie części środków i zatrzymanie sprawców. Ten poradnik opisuje kolejne kroki na podstawie zaleceń Rzecznika Finansowego, CBZC, CERT Polska i europejskich urzędów nadzoru.
Nie da się obiecać, że pieniądze wrócą. Kryptowaluty wysłane na adres oszusta nie wracają automatycznie, bo transakcja w blockchainie jest nieodwracalna. Uporządkowane działanie zwiększa jednak szanse i chroni przed kolejnymi stratami.
Spis treści
Krok 1. Bank
Zadzwoń do banku od razu, na numer z karty lub z oficjalnej strony. Poproś o zablokowanie dostępu do bankowości, kart i podejrzanych przelewów. CBZC zaleca też rozważenie zastrzeżenia numeru PESEL. Możesz to zrobić w aplikacji mObywatel lub w banku. Zastrzeżony PESEL utrudnia oszustom zaciągnięcie kredytu na twoje dane.
Jeśli oszust miał dostęp do twojego komputera lub telefonu (np. przez AnyDesk lub TeamViewer), odinstaluj ten program i zmień hasła z innego, czystego urządzenia.
Krok 2. Zgłoszenie do CERT Polska
Incydent zgłoś w serwisie incydent.cert.pl. Zgłoszenie jest możliwe także w aplikacji mObywatel. Podejrzane SMS-y przesyłaj bezpłatnie na numer 8080. Na te same kanały odsyła strona KNF „Gdzie uzyskam pomoc?”.
CERT Polska prowadzi Listę Ostrzeżeń. Domeny, które na nią trafią, są blokowane przez operatorów. W 2025 r. dodano do niej około 250 tys. domen. Twoje zgłoszenie może więc ochronić kolejne osoby.
Krok 3. Zawiadomienie na policję
Zawiadomienie o przestępstwie złożysz w każdej jednostce policji lub w prokuraturze, ustnie do protokołu albo na piśmie. Jest bezpłatne. Poproś o potwierdzenie złożenia zawiadomienia. Przyda się przy reklamacji w banku.
CBZC wymienia dowody, które warto zabezpieczyć:
- adresy stron internetowych, na których działali oszuści,
- rozmowy w komunikatorach w niezmienionej formie (nie usuwaj ich, nie edytuj),
- e-maile i SMS-y,
- numery kont bankowych,
- adresy portfeli kryptowalut, na które wysłano środki,
- potwierdzenia przelewów,
- daty i miejsca wpłat w bitomatach.
Zapisz też identyfikatory transakcji (hash) z blockchaina, numery telefonów, z których dzwoniono, oraz zrzuty ekranu z panelu „platformy”. Jeśli wpłacałeś w bitomacie, zachowaj paragony i zapamiętaj lokalizację urządzenia. Schemat z bitomatem opisujemy w tekście o oszustwie „na pracownika banku”.
Krok 4. Reklamacja w banku
Rzecznik Finansowy zaleca kolejność: kontakt z bankiem, zgłoszenie do CERT, zawiadomienie policji, a potem reklamacja. Do reklamacji dołącz potwierdzenie zgłoszenia na policję.
Przy transakcji nieautoryzowanej, czyli takiej, której nie zlecałeś, bank ma obowiązek zwrócić środki do końca następnego dnia roboczego (D+1). Wyjątkiem jest sytuacja, gdy bank ma uzasadnione podejrzenie oszustwa ze strony klienta.
Wiele oszustw kryptowalutowych wygląda inaczej. Ofiara sama wpłaca pieniądze do bitomatu albo robi przelew na „bezpieczne konto”. Takie transakcje mogą nie zostać uznane za nieautoryzowane. Mimo to złóż reklamację i opisz okoliczności.
Krok 5. Rzecznik Finansowy
Jeśli bank odrzuci reklamację, możesz złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego (rf.gov.pl). Rzecznik prowadzi postępowanie interwencyjne i polubowne w sporach z instytucjami finansowymi.
Krok 6. Zabezpieczenie portfela i kont
Jeśli straciłeś kryptowaluty z własnego portfela lub konta na giełdzie, europejskie urzędy nadzoru (EBA, ESMA, EIOPA) zalecają:
- wstrzymać dalsze transakcje,
- zmienić hasła,
- cofnąć uprawnienia nadane smart kontraktom,
- przenieść pozostałe środki do nowego portfela,
- zgłosić sprawę dostawcy usług (np. giełdzie), policji i organowi nadzoru.
Szczegóły o drainerach i złośliwych zgodach znajdziesz w tekście o phishingu i drainerach portfeli.
Sprawdź też, czy platforma, na której „inwestowałeś”, figuruje na liście ostrzeżeń publicznych KNF (knf.gov.pl). Brak podmiotu na liście nie oznacza, że jest bezpieczny.
Uważaj na „odzyskiwanie środków”
Po stracie często pojawiają się kolejni oszuści. Podszywają się pod kancelarie, firmy „odzyskujące środki” albo instytucje. Obiecują odzyskanie pieniędzy za opłatą z góry. CSIRT KNF w raporcie za 2025 r. odnotował wyraźny wzrost reklam „odzyskiwania środków” w porównaniu z 2024 r. ESAs ostrzegają przed tzw. recovery room.
Zawiadomienie na policji jest bezpłatne. Nikt nie może zagwarantować odzyskania kryptowalut. Więcej w tekście o oszustwie na odzyskanie środków.
Jakie są realne szanse
Nie ma ogólnych statystyk odzyskanych środków w sprawach kryptowalutowych. CBZC podało, że w 2025 r. zabezpieczyło ponad 80 mln zł mienia i odzyskało prawie 25 mln zł. Przedstawiono zarzuty 1 374 podejrzanym. Dane te dotyczą wszystkich spraw CBZC, nie tylko kryptowalut.
Przykład z Poznania (wrzesień 2026): dwie osoby straciły łącznie 180 tys. zł w oszustwie „na pracownika banku”. Od zatrzymanego odzyskano 35 tys. zł. Szanse rosną, gdy zgłoszenie jest szybkie, a dowody kompletne.
Źródła
- rf.gov.pl – Rzecznik Finansowy, zalecenia dla ofiar oszustw, 27.10.2025
- cbzc.policja.gov.pl – CBZC, zalecenia po oszustwie i podsumowanie 2025 r.
- gov.pl – Zgłoś przestępstwo
- cert.pl – CERT Polska, raport roczny 2025 (8.04.2026) i Lista Ostrzeżeń
- knf.gov.pl – KNF, Gdzie uzyskam pomoc? oraz Lista ostrzeżeń publicznych
- knf.gov.pl – CSIRT KNF, raport roczny 2025
- EBA, ESMA, EIOPA – wspólna ulotka o oszustwach kryptowalutowych, wersja polska, 2026
- policja.pl – komunikat z Poznania, 9.09.2026
Kamil prowadzi serwis Krypto Inwestycje od 2014 roku. Pisze o technologii blockchain, bezpieczeństwie portfeli, regulacjach rynku kryptoaktywów (MiCA) oraz o oszustwach, w których wykorzystywane są kryptowaluty. W tekstach opiera się na komunikatach organów nadzoru, rejestrach i oficjalnej dokumentacji projektów. Nie udziela porad inwestycyjnych.