Oszustwa internetowe stanowią dziś większość zgłaszanych incydentów. Ten przewodnik zbiera najczęstsze schematy wykorzystujące kryptowaluty i odsyła do szczegółowych artykułów. Na końcu znajdziesz zasady, które pomagają rozpoznać próbę oszustwa.
Skala zjawiska
CERT Polska w raporcie za 2025 r. odnotował 658 320 zgłoszeń (o 10% więcej niż rok wcześniej) i 260 783 incydenty (wzrost o 152%). Oszustwa komputerowe, takie jak phishing, fałszywe inwestycje i wyłudzenia, stanowiły 97% incydentów. Na Listę Ostrzeżeń trafiło około 250 tys. domen.
CSIRT KNF zgłosił w 2025 r. do blokady 41 751 domen. Aż 40 225 z nich (96,34%) dotyczyło fałszywych inwestycji. Zablokowano 9 751 fałszywych reklam. CSIRT KNF odnotował też wyraźny wzrost reklam „odzyskiwania środków”.
Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości przedstawiło w 2025 r. zarzuty 1 374 podejrzanym i zatrzymało 1 177 osób. Zabezpieczyło ponad 80 mln zł mienia, a prawie 25 mln zł odzyskano.
Oszustwo „na pracownika banku” i bitomat
Dzwoni osoba podająca się za pracownika banku i mówi, że twoje oszczędności są zagrożone. Namawia do wypłaty gotówki i wpłaty jej do bitomatu „dla ochrony”, według kodów QR od sprawców. Pracownik banku nie zadzwoni, żeby nakazać ci wypłatę pieniędzy. Więcej w artykule o oszustwie „na pracownika banku” z bitomatem.
Fałszywe inwestycje, reklamy i deepfake
Schemat zaczyna się od reklamy w mediach społecznościowych, często z wizerunkiem polityka lub celebryty, także w formie deepfake. Po rejestracji dzwoni „broker”, panel pokazuje fikcyjne zyski, a przy próbie wypłaty pojawia się żądanie „podatku” lub opłaty. Szczegóły w tekście o fałszywych inwestycjach i reklamach deepfake.
Oszustwo na odzyskanie środków
Osoby, które już straciły pieniądze, dostają oferty od rzekomych kancelarii lub firm „odzyskujących środki”. Za opłatą z góry obiecują zwrot utraconych kwot, a w efekcie okradają ofiarę po raz drugi. Opisujemy to w artykule o recovery scam.
Oszustwa romantyczne (pig butchering)
Oszust nawiązuje znajomość przez media społecznościowe lub portal randkowy i buduje zaufanie. Potem namawia do inwestowania w kryptowaluty. Europejskie urzędy nadzoru (EBA, ESMA, EIOPA) opisują ten schemat jako pig butchering. Więcej w tekście o oszustwach romantycznych.
Phishing, airdropy i drainery
Fałszywe strony i SMS-y „od giełdy”, „rozdawnictwa” obiecujące podwojenie kryptowalut, złośliwe zgody w portfelach oraz address poisoning prowadzą do utraty środków bez wiedzy właściciela. Oszuści wysyłają też fałszywe oferty pracy z prośbą o instalację programu. Opisujemy te metody w artykule o phishingu, fałszywych airdropach i drainerach.
Co zrobić po oszustwie
Najpierw bank i blokada dostępu, potem zgłoszenie do CERT Polska (incydent.cert.pl), zawiadomienie policji i reklamacja. Rozważ zastrzeżenie numeru PESEL w mObywatelu lub w banku. Krok po kroku opisujemy to w poradniku co zrobić po oszustwie kryptowalutowym.
Jak sprawdzić platformę
Od 1.07.2026 w UE usługi w zakresie kryptoaktywów mogą świadczyć dostawcy z zezwoleniem MiCA. ESMA publikuje tymczasowy rejestr, w tym listę autoryzowanych dostawców i listę podmiotów niezgodnych z MiCA. Szukaj po nazwie spółki, nie marki, i sprawdź, czy Polska jest wśród państw, do których usługa jest paszportowana. Instrukcję znajdziesz w tekście jak sprawdzić licencję MiCA w rejestrze ESMA, a przegląd statusu giełd na stronie giełdy kryptowalut.
Sprawdź też listę ostrzeżeń publicznych KNF. Brak podmiotu na tej liście nie oznacza, że jest bezpieczny. Wpis do polskiego rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych nie był zezwoleniem ani nadzorem.
Najważniejsze zasady
- Pracownik banku, policjant ani giełda nie poproszą cię o wypłatę pieniędzy i wpłatę do bitomatu.
- Nie podawaj nikomu frazy seed ani klucza prywatnego.
- Nie instaluj programów do zdalnego pulpitu (np. AnyDesk, TeamViewer) na prośbę nieznanej osoby.
- Nie wierz reklamom z wizerunkiem znanych osób obiecującym zyski z kryptowalut.
- Jeśli platforma żąda opłaty lub „podatku” przed wypłatą, przerwij wpłaty.
- Sprawdzaj platformę w rejestrze ESMA i na liście ostrzeżeń KNF.
- Podejrzane SMS-y przesyłaj na 8080, a incydenty zgłaszaj na incydent.cert.pl.
Źródła
- cert.pl – CERT Polska, raport roczny 2025 (opublikowany 8.04.2026)
- knf.gov.pl – CSIRT KNF, raport roczny 2025
- cbzc.policja.gov.pl – CBZC, podsumowanie 2025 r.
- policja.pl – komunikat z Poznania, 9.09.2026
- cebrf.knf.gov.pl – KNF, opis schematów oszustw inwestycyjnych
- EBA, ESMA, EIOPA – wspólna ulotka o oszustwach kryptowalutowych, wersja polska, 2026
- esma.europa.eu – tymczasowy rejestr MiCA
- knf.gov.pl – komunikat KNF z 23.06.2026 i Lista ostrzeżeń publicznych
